الهیات عملی

الهیات عملی

خداباوری و مسئله‌ی درد و رنج حیوانات: آیا نباید درد و رنج حیوانات را به شمار آورد؟

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه فلسفه غرب، مؤسسه‌ پژوهشی حکمت و فلسفه‌ ایران، تهران، ایران
چکیده
فیلسوفان در بررسی کلاسیک مسئله‌ی شر و نسبت آن با علم مطلق، قدرت مطلق و خیر مطلق خدا بیشتر به درد و رنج انسانی پرداخته‌اند. حتی، پس از تقسیم شرور به شر اخلاقی (انسانی) و شر طبیعی، بیشتر به این موضوع توجه کرده‌اند که شرور طبیعی چگونه موجب درد و رنج در زندگی انسان می‌شود. با این حال، می‌توان پیش‌دستانه این پرسش را مطرح کرد که در اصل کدام درد و رنج‌ها را باید به شمار آورد و اگر درد و رنج انسانی شر شمرده می‌شود، آیا می‌توان درد و رنج غیرانسانی (به طور خاص، حیوانی) را نیز در زمره‌ی شرور به شمار آورد. در اینجا دو پاسخ متفاوت به این پرسش را برمی‌رسیم. در پاسخ نخست گفته می‌شود: حیوانات متحمل درد و رنج‌هایی گزاف می‌شوند و این می‌تواند استدلال از طریق شر در ردِّ وجود خدا را تقویت کند. در پاسخ دوم گفته می‌شود: نسبت دادن درد و رنج اقتضائاتی دارد که حیوانات و به طریق اولی، گیاهان فاقد آن‌اند و بنابراین، آنچه به منزله‌ درد و رنج حیوانی درک و دریافت می‌شود نمی‌تواند مصداقی از شر و شاهدی در ردِّ وجود خدا باشد. پاسخ نخست را با طرح و بررسی دیدگاهی از رابرت فرانچسکوتی صورتبندی می‌کنیم و برای پاسخ دوم از دیدگاه و استدلال‌های سی. اس. لوییس استفاده می‌کنیم. در بخش پایانی مقاله این پرسش مرتبط را مطرح می‌کنیم که فارغ از درد و رنج‌های کنونی و پیامدهای الهیاتی آن‌ها، آیا خداباوران برای تحمیل درد و رنج به حیوانات به منظور دست یافتن به خیرهای انسانیِ بیشتر حقی (جوازی) دارند. نتیجه‌‌ سیر مباحث مقاله  این است که چون حیوانات موجوداتی مُدرِک‌ هستند، نه‌تنها باید درد و رنج آن‌ها را در ارزیابی الهیاتی مسئلۀ شر دخیل دانست بلکه خداباوران نیز مانند دیگران، تا آنجا که در توان دارند، موظف‌اند حیوانات را موجوداتی مستقل در نظر آورند که نباید دستاویز رسیدن به خیرهای انسانیِ مفروض قرار گیرند.
 
 
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Theism and the Problem of Animal Pain and Suffering: Shouldn't the Pain and Suffering of Animals Be Counted

نویسنده English

Amirhossein Khodaparast
Assistant Professor, Department of Western Philosophy, Iranian Institute of Philosophy and Wisdom Research, Tehran, Iran
چکیده English

In the traditional study of the problem of evil and its connection to God’s omniscience, omnipotence, and omnibenevolence, philosophers have often focused on human pain and suffering. However, a fundamental question arises: which forms of pain and suffering should be counted? If human pain and suffering are considered evil, can the pain and suffering of animals also be regarded as such? Some philosophers affirm this, arguing that animals experience extreme pain, which can bolster the argument from evil against the existence of God. Others contend that suffering requires a sense of self, which animals supposedly lack, making the attribution of suffering to them likely anthropomorphic. In this paper, I address two key questions: (1) Shouldn't the pain and suffering of animals be considered when evaluating the problem of evil? (2) Regardless of the theological implications of current pain and suffering, do theists have the right to inflict pain and suffering on animals to achieve greater human good? My answer to the first question is affirmative, and to the second, negative. I argue that because animals are sentient beings, not only should their pain and suffering be accounted for in theological evaluations of the problem of evil, but humans—including theists—are morally obligated to recognize them as independent beings who should not be exploited as a means to achieve the putative human goods.

کلیدواژه‌ها English

the problem of evil
animal pain and suffering
theism
ethics
existence of God
بهنیافر، مهدی (1397)، «نسبت اندیشه‌ی ماشین جانوری دکارت با رفتارهای زیست‌محیطی جدید»، غرب‌شناسی بنیادی، 9 (2)، صص 1-23.
پورمحمدی، نعیمه (1398)، «مقدمه» در درباره‌ی شر، به سرپرستی نعیمه پورمحمدی، ج1، قم: کتاب طه، صص 11-119.
دکارت، رنه (1396)، گفتار در روش راه بردن عقل، ترجمه‌ی محمدعلی فروغی، تهران: علمی و فرهنگی.
دوبل، پتریک (1383)، «طرز تلقی مبتنی بر خلافت یهودی- مسیحی نسبت به طبیعت»، ترجمه‌ی مصطفی ملکیان در پویمان، لویی پ.، اخلاق زیست‌محیطی، تهران: توسعه، صص 113-129.
دیویس، برایان (1386)، درآمدی بر فلسفه‌ی دین، ترجمه‌ی ملیحه صابری نجف‌آبادی، تهران: سمت.
ریگان، تام (1397)، حق حیوان، خطای انسان، ترجمه‌ی بهنام خداپناه، تهران: کرگدن.
فرانچسکوتی، رابرت (1398) «مسئله‌ی درد و رنج حیوانات»، ترجمه‌ی پریسا شکورزاده در درباره‌ی شر، به سرپرستی نعیمه پورمحمدی، ج1، قم: کتاب طه، صص 657-692.
 لوییس، سی. اس (1398)، «درد حیوان»، ترجمه‌ی سید محمدحسین صالحی در درباره‌ی شر، به سرپرستی نعیمه پورمحمدی، ج1، قم: کتاب طه، صص 693-700.
مانکریف، لوئیس دابلیو. (1383)، «بنیان فرهنگی بحران محیط زیست ما»، ترجمه‌ی مصطفی ملکیان در پویمان، لویی پ.، اخلاق زیست‌محیطی، تهران: توسعه، صص 93-112.
وایت، لین (1383)، «ریشه‌های تاریخی بحران بوم‌شناختی ما»، ترجمه‌ی مصطفی ملکیان در پویمان، لویی پ.، اخلاق زیست‌محیطی، تهران: توسعه، صص 49-90.
Colb, Sherry F. (2013), Mind if I Order the Cheeseburger?, New York: Lantern Books.
DeGrazia, David (2017), "Self-Awareness in Animals" in Susan J. Armstrong, Richard G. Botzler (eds.), The Animal Ethics Reader, New York: Routledge, pp. 149-159.
Griffin, Donald R. and Gayle B. Speck (2017), "New Evidence of Animal Consciousness" in Susan J. Armstrong, Richard G. Botzler (eds.), The Animal Ethics Reader, New York: Routledge, pp. 140-146.
McPherson, Tristram (2016), "Why I am a Vegan (and You Should Be One Too)" in Andrew Chignell, Terence Cuneo, Matthew C. Halteman (eds.), Philosophy Comes To Dinner: Arguments about the Ethics of Eating, New York: Routledge, pp. 73-91.
Milligan, Tony (2015), Animal Ethics, London: Routledge.
Murray, Michael J. (2008), Nature Red in Tooth and Claw: Theism and the Problem of Animal Suffering, Oxford: Oxford University Press.
Regan, Tom (2016), "The Case for Animal Rights" in Mylan Engel JR., Gary Lynn Comstock (eds.), The Moral Rights of Animals, Lanham: Lexington Books, pp. 3-13.
Rollin, Bernard E. (2017), "Animal Pain" in Susan J. Armstrong, Richard G. Botzler (eds.), The Animal Ethics Reader, New York: Routledge, pp. 111-115.
Smuts, Barbara (2017), "Reflections" in Susan J. Armstrong, Richard G. Botzler (eds.), The Animal Ethics Reader, New York: Routledge, pp. 83-86.