Practical Theology

Practical Theology

Analytical-Critical Reading of the Impact of Gender on Prescribed Punishments for Zina In Light of the Principle of Justice

Document Type : Research Paper

Authors
Ali Mohammadian 1
Mohammad Zobdeh 2
Mansooreh Faraji 3
1 Associate Professor of Fiqh and Islamic Law Department, Bozorgmehr Qaenat university, Qaen, Iran.
2 Ph.D. Student in Jurisprudence and Foundations of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran, Tehran, Iran
3 M.A. Student in Criminal Law and Criminology, Khorasan Institute of Higher Education, Mashhad, Iran.
10.22034/pt.2026.562825.1077
Abstract
This study examines the influence of gender on determining punishments for the crime of zina (illicit sexual relations), with emphasis on the jurisprudential principle of justice. Notably, Iranian jurisprudential texts and legal codes exhibit significant disparities in punishments for men and women, necessitating a justice-oriented analysis. The research employs a descriptive-analytical methodology, reviewing criminal cases and assessing their alignment with the concept of justice. The findings reveal that in certain instances, such as zina bil-ikrāh (rape/forced adultery), men receive harsher punishments than women, justified by the greater reputational and social harm inflicted on female victims. Similarly, in cases of zina with mahārim (incestuous relations), a man who commits adultery with his father’s wife faces execution, whereas a woman who commits adultery with her mother’s husband is only subjected to flogging—a disparity some attribute to cultural perceptions of male honor (namoos). Additionally, in cases of zina with minors, women receive reduced penalties, while men face intensified punishments (execution), justified by the differing degrees of harm to victims. An examination of these disparities in light of the principle of justice indicates that some justifications—such as biological or social differences—are partially acceptable. However, certain punishments warrant reconsideration and further deliberation.
Keywords
Gender
Hadd of Zina
criminal justice
criminal jurisprudence
principle of justice
Subjects
ابن‌ادریس (1410ق.). السرائر. دفتر انتشارات اسلامى.
ابن‌منظور (1414ق.). لسان‌العرب. دارالفکر.
ابن‌فارس (1404ق.). معجم مقائیس اللغة. انتشارات دفتر تبلیغات.
بجنوردى، م. (1401ق.). قواعد فقهیه. مؤسسهٔ عروج.
بدری‌منش، ا.، معیدفر، س.، حبیب‌زاده، م. ج.، و شاکری گلپایگانی، ط. (زمستان 1400). بررسی فقهی و حقوقی رویکرد جنسیت‌محوری در کیفرگذاری جرایم تعزیری. حقوق اسلامی، 18 (71): 223-251.
جوان‌جعفری بجنوردی، ع.، ساداتی، م. ج.، نورپور، م. (بهار 1399). تأثیر جنسیت بر میزان گرایش به اجرای مجازات‌های شدید جسمانی در ایران (مطالعهٔ موردی: شهرستان مشهد). پژوهش حقوق کیفری، 8 (30): 109-142.
حرّ عاملى، م. (1409ق.). وسائل‌الشیعة. مؤسسهٔ آل البیت علیهم‌السلام.
خوانسارى، ا. (1405ق.). جامع‌المدارک. مؤسسهٔ اسماعیلیان.
خوش‌صورت، ا. و خان‌کاظمی، م. (تابستان 1397). جنسیت و مجازات در فقه و حقوق ایران. مطالعات فقهی و حقوقی زن و خانواده، 1 (1): 79-96.
سبزوارى، ع. (1413ق.). مهذّب‌الأحکام. مؤسسهٔ المنار.
شهید ثانى، ز. (1410ق.). الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. کتابفروشى داورى.
صدوق، م. (1413ق.). من لا یحضره الفقیه. دفتر انتشارات اسلامى.
طباطبایى، ع. (1418ق.). ریاض‌المسائل. مؤسسهٔ آل البیت علیهم‌السلام.
طریحى، ف. (1416ق.). مجمع‌البحرین. کتابفروشى مرتضوى.
طوسی، م. (1387ق.). المبسوط فی فقه الامامیه. مکتب المرتضویه.
طوسى، م. (1400ق.). النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوى. دار الکتاب العربی.
طوسى، م. (1407ق.). تهذیب‌الأحکام. دارالکتب الإسلامیة.
عاملى، ب. (1429ق.). جامع عباسى و تکمیل آن. دفتر انتشارات اسلامى.
قرآن کریم. (1445ق.). مجمع الملک فهد.
قربان‌نیا، ن. (تیر 1377). فلسفهٔ مجازات. نقد و نظر، 4 (15-16): 417-448.
قرشى، ع. ا. (1412ق.). قاموس قرآن. دار الکتب الإسلامیة.
قمّى، م. م. (1422ق.). مبانی تحریرالوسیلة ـ کتاب الحدود. مؤسسهٔ تنظیم و نشر آثار امام خمینى.
کلینى، م. (1407ق.). الکافی. دار الکتب الإسلامیة.
کوفى، م. (بی‌تا.). الجعفریات ـ الأشعثیات. مکتبة نینوى الحدیثة.
گلپایگانى، م. ر. (1412ق.). الدر المنضود فی أحکام الحدود. دار القرآن الکریم.
مجلسى، م. ب. (بی‌تا.). حدود و قصاص و دیات. مؤسسهٔ نشر آثار اسلامى.
محقق داماد، م. (1406ق). قواعد فقه. مرکز نشر علوم اسلامى.
مطهرى، م. (1376). فقه و حقوق (مجموعه آثار). صدرا.
مکارم شیرازى، ن. (1425ق.). تعزیر و گسترهٔ آن. انتشارات مدرسهٔ امام علی.
مکارم شیرازى، ن. (1427ق.). الفتاوى الجدیده. انتشارات مدرسهٔ امام على.
مکارم شیرازى، ن. (1427ق.). دائرة‌المعارف فقه مقارن. انتشارات مدرسهٔ امام على.
منتظرى، ح. ع. (1384). رسالهٔ استفتاءات. نشر سرایی.
موسوی اردبیلى، ع. (1427ق.). فقه الحدود و التعزیرات. مؤسسة النشر لجامعة المفید.
نجفى، م. ح. (1404ق.). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. دار إحیاء التراث العربی.
وحید خراسانى، ح. (1428ق.). منهاج‌الصالحین. مدرسهٔ امام باقر علیه‌السلام.
هاشمی شاهرودی، م. (1426ق.). فرهنگ فقه. مؤسسهٔ دائرة‌المعارف فقه اسلامى.
یزدیان جعفری، ج. (پاییز 1388). نقش جنسیت در مجازات مجرم. مطالعات راهبردی زنان، 12 (45): 79-114.
Practical Theology
Volume 2, Issue 2
Autumn and Winter
February 2026
Pages 65-83